Trò chơi thoát khỏi phòng trong bảo tàng có thể tăng cường nhận thức về môi trường không?

Bảo tàng không chỉ để trưng bày hiện vật hay kể lại lịch sử. Chúng còn trở thành nơi mọi người học hỏi một cách vui vẻ và không chính thức. Tại Hungary, một đài quan sát khoa học đã thử nghiệm một cách tiếp cận độc đáo để nâng cao nhận thức của khách tham quan về bảo vệ môi trường: một trò chơi thoát khỏi phòng. Loại hình hoạt động này rất được ưa chuộng bởi các gia đình và nhóm tuổi khác nhau, giúp kết hợp giải trí và giáo dục.

Nguyên tắc rất đơn giản. Các đội từ ba đến sáu người phải giải quyết một loạt các câu đố trong thời gian giới hạn. Ở đây, chủ đề trung tâm là quản lý rác thải với phương châm “giảm thiểu, tái sử dụng, tái chế”. Người chơi đầu tiên sẽ phát hiện một chiếc vali đầy rác, một cảnh tượng được dựng lên một cách cố ý gây sốc để tạo ấn tượng mạnh. Sau đó, họ phải phân loại chai nhựa, nhận diện các sản phẩm nguy hiểm hoặc tối ưu hóa danh sách mua sắm để hạn chế lãng phí. Mỗi câu đố được thiết kế để kích thích suy nghĩ và thảo luận giữa các thành viên. Những người trẻ tuổi được thêm vài phút để thử thách vẫn có thể thực hiện được mà không quá dễ dàng.

Để đo lường tác động của trò chơi này, 131 khách tham quan đã trả lời một bảng câu hỏi trước và sau khi tham gia. Kết quả rất rõ ràng: thái độ của họ đối với môi trường đã được cải thiện đáng kể. Các câu hỏi tập trung vào những cảm xúc như tức giận trước tình trạng ô nhiễm, lo lắng về nạn phá rừng hoặc tự hào khi hành động vì hành tinh. Sau trò chơi, các câu trả lời cho thấy sự quan tâm lớn hơn đối với những vấn đề này. Sinh viên đại học thậm chí còn tiến bộ hơn học sinh trung học, có lẽ vì các câu đố phù hợp hơn với trình độ hiểu biết của họ.

Điều làm nên hiệu quả của trò chơi này là khả năng tạo ra sự tương tác giữa các người chơi. Bằng cách thảo luận và hợp tác để giải quyết các câu đố, những người tham gia học hỏi lẫn nhau. Cách tiếp cận này lấy cảm hứng từ thuyết kiến tạo xã hội, một lý thuyết cho rằng kiến thức được xây dựng thông qua trao đổi với người khác. Trò chơi cũng kích thích sự tò mò và cảm giác hoàn thành, hai động lực quan trọng để hình thành những hành vi mới.

Một ưu điểm khác: định dạng này ít tốn kém và dễ thích nghi. Chỉ cần một chiếc vali, vài ổ khóa mã số và vật liệu tái chế là có thể tái tạo trải nghiệm này ở nơi khác. Các bảo tàng, đặc biệt là những bảo tàng nhỏ, có thể cung cấp các hoạt động giáo dục mà không cần đầu tư vào các cơ sở phức tạp. Thách thức là rất lớn, bởi các địa điểm văn hóa có vai trò quan trọng trong quá trình chuyển đổi sinh thái. Họ tiếp cận được đông đảo công chúng đa dạng, vượt xa phạm vi lớp học.

Trải nghiệm này chứng minh rằng việc học về sinh thái có thể trở nên cụ thể và hấp dẫn hơn. Bằng cách biến khách tham quan thành những người tham gia tích cực, trò chơi giúp họ hiểu rõ hơn về các hành động hàng ngày và tác động của chúng. Một cách thông minh để chứng tỏ rằng bảo vệ hành tinh cũng có thể là khoảnh khắc gắn kết và vui vẻ chia sẻ.

Origine des sources

Publication originale

DOI : https://doi.org/10.1007/s11159-025-10178-x

Titre : An escape game in a museum as an opportunity to enhance visitors’ environmental attitudes

Revue : International Review of Education

Éditeur : Springer Science and Business Media LLC

Auteurs : Mihály Kovács